അടച്ച വാതിലുകൾക്കുള്ളിലെ പ്രാർത്ഥനയും ഭരണഘടനയുടെ നിശ്ശബ്ദ ശക്തിയും പി ആർ മനോജ്

ആദ്യനോട്ടത്തിൽ, 2026 ലെ WRIT-C നമ്പർ 1097 എന്ന കേസിൽ അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി നൽകിയ ഉത്തരവ് വളരെ സാധാരണമായി തോന്നാം. ആവേശകരമായ വാദങ്ങളില്ല. കടുത്ത ആരോപണങ്ങളില്ല. സംസ്ഥാനത്തോട് കർശന നിർദേശങ്ങളുമില്ല. എന്നാൽ ഈ വിധി അതിലുപരി വലിയ ഒന്നാണ് ചെയ്യുന്നത്. അനാവശ്യ ഭയങ്ങളിലും ശബ്ദക്കുഴപ്പങ്ങളിലും ഭരണകൂട ഇടപെടലുകളിലും മറഞ്ഞുപോകുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാന ഭരണഘടനാ സത്യത്തെ ഇത് ശാന്തമായി വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നു.

ഒരു മതസംഘടനയാണ് കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ആവശ്യം വളരെ ലളിതമായിരുന്നു. സ്വന്തം സ്വകാര്യ സ്ഥലത്തിനുള്ളിൽ ഒരു പ്രാർത്ഥന നടത്തണം. പൊതുവഴിയിൽ അല്ല. ഘോഷയാത്രയായി അല്ല. അയൽവാസികളെ അലട്ടുന്ന ശബ്ദപ്രയോഗങ്ങളില്ലാതെ. സ്വന്തം സ്ഥലത്തിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിൽ മാത്രം. ഇതിന് അനുമതി തേടി അധികാരികളെ പലവട്ടം സമീപിച്ചിട്ടും മറുപടി ഒന്നുമുണ്ടായില്ല. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഈ മൗനം തന്നെയാണ് അപേക്ഷകനെ ഭരണഘടനയുടെ വാതിൽക്കൽ എത്തിച്ചത്.

ജസ്റ്റിസ് അതുൽ ശ്രീധരൻ, ജസ്റ്റിസ് സിദ്ധാർത്ഥ് നന്ദൻ എന്നിവർ അടങ്ങിയ ബെഞ്ച് വിഷയത്തിന്റെ മധ്യബിന്ദുവിലേക്ക് നേരെ എത്തി.

സംസ്ഥാന സർക്കാർ തന്നെ കോടതിയിൽ നൽകിയ നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ഒരു നിർണായകമായ കാര്യം തുറന്നുപറഞ്ഞു. സ്വകാര്യ സ്ഥലത്തിനുള്ളിൽ മതപ്രാർത്ഥന നടത്തുന്നതിന് യാതൊരു വിലക്കുമില്ല. അതിലുപരി, ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 25 നൽകുന്ന അടിസ്ഥാനാവകാശം ഉപയോഗിക്കാൻ നിയമപരമായ അനുമതി ആവശ്യമില്ലെന്നും സംസ്ഥാനം സമ്മതിച്ചു.

ഇത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു അംഗീകാരമാണ്. ആർട്ടിക്കിൾ 25 സർക്കാർ നൽകുന്ന ദാനമല്ല. അത് ഇതിനകം നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ അംഗീകരിക്കുകയാണ്. മതം വിശ്വസിക്കാനും ആചരിക്കാനും ഉള്ള അവകാശം അധികാരികൾ നൽകുന്ന ലൈസൻസല്ല. പൊതുശാന്തി, നൈതികത, ആരോഗ്യം എന്നിവക്ക് വിധേയമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ഭരണഘടനാ ഉറപ്പാണ് അത്.

കോടതി ഇവിടെ കൃത്യമായ ഒരു രേഖ കൂടി വരച്ചു. പ്രാർത്ഥന സ്വകാര്യ സ്ഥലത്തിനുള്ളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നിടത്തോളം അനുമതി ആവശ്യമില്ല. ഇതിൽ ഒരു സംശയവും ഇല്ല. എന്നാൽ അത് പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലേക്കോ പൊതുവഴികളിലേക്കോ നീങ്ങുന്ന നിമിഷം നിയമസ്ഥിതി മാറും. അപ്പോൾ പോലീസിനെ അറിയിക്കലും നിയമാനുസൃത അനുമതികൾ നേടലും ആവശ്യമായി വരും.

ഈ വ്യത്യാസം പുതിയത് അല്ല. എന്നാൽ ഈ വിധിയുടെ പ്രത്യേകത, അതിനെ എത്ര വ്യക്തമായും ശാന്തമായും വ്യക്തമാക്കുന്നു എന്നതാണ്. അസ্পഷ്ടതയില്ല. നൈതിക പോലീസ് കളിയില്ല. നിയമസംരക്ഷണത്തിന്റെ പേരിൽ അധികാരദുരുപയോഗവുമില്ല.

വാദത്തിനിടെ, കോടതി അപേക്ഷകനോട് ഒരു നേരിയ ചോദ്യം ചോദിച്ചു. ഏതെങ്കിലും ഘോഷയാത്രയോ പൊതുപരിപാടിയോ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടോ. മറുപടി വ്യക്തമായിരുന്നു. ഇല്ല. ആ ഒരൊറ്റ മറുപടിയോടെ കേസ് തീർന്നു. ശേഷിച്ച എല്ലാം ഭരണഘടന തന്നെ ചെയ്തു.

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ബാധ്യതയെക്കുറിച്ച് കോടതി പറഞ്ഞത് അതിലേറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. സുരക്ഷ ആവശ്യമെങ്കിൽ, അത് ഒരു ഉപകാരമല്ല. അത് ഒരു കടമയാണ്. അപേക്ഷകന്റെ ജീവനും സ്വത്തും അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിർബന്ധിത ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. അത് എങ്ങനെ നടപ്പാക്കണം എന്നത് പോലീസിന്റെ വിവേചനാധികാരമാണ്. എന്നാൽ ഉത്തരവാദിത്വം ഒഴിവാക്കാനാവില്ല.

ഇത് പലപ്പോഴും മറക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സത്യം വീണ്ടും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. പോലീസ് അടിസ്ഥാനാവകാശങ്ങളുടെ കാവൽക്കാരാണ്. കവാടപാലകരല്ല.

ബെഞ്ച് കാണിച്ച സംയമനവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. വൻ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയോ ഭരണകൂടത്തെ ഉപദേശിക്കുകയോ ചെയ്തില്ല. നിലവിലുള്ള നിയമം വ്യക്തമാക്കി, ഹർജി തീർപ്പാക്കി. ഭരണഘടനാ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ വ്യക്തമായിരിക്കുമ്പോൾ, കോടതികൾക്ക് ശബ്ദമുയർത്തേണ്ടതില്ലെന്ന സന്ദേശം ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു.

മതാചാരം പലപ്പോഴും സംഘർഷങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമാകുന്ന കാലത്ത്, ഈ വിധി ഒരു കാര്യം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ഭരണഘടന പക്ഷം പിടിക്കുന്നില്ല. അത് സ്ഥലം സംരക്ഷിക്കുന്നു. സ്വകാര്യ സ്ഥലം, വ്യക്തിഗത സ്ഥലം, ഭരണഘടനാ സ്ഥലം. നിയമപരമായ പരിധിക്കുള്ളിൽ ഒരാൾ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അനുമതി നൽകാനോ നിഷേധിക്കാനോ സംസ്ഥാനത്തിന് അധികാരമില്ല.

ഈ ഉത്തരവ് വലിയ തലക്കെട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കണമെന്നില്ല. sensational ഘടകങ്ങളൊന്നുമില്ല. എന്നാൽ സ്വന്തം വീടിനുള്ളിൽ ശാന്തമായി വിശ്വാസം ആചരിക്കുന്ന സാധാരണ പൗരന്മാർക്ക് ഇത് നൽകുന്നത് തലക്കെട്ടുകളേക്കാൾ വിലയേറിയതാണ്. ആത്മവിശ്വാസം. ഉറപ്പ്.

ഭരണഘടന ഇന്നും സംസാരിക്കുന്നു. കോടതികൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുമ്പോൾ, ചെറിയ ഒരു ഉത്തരവിനും വലിയ അർഥം പറയാൻ കഴിയും.