ഓണം: മാവേലിയുടെ വരവിനേക്കാൾ വലിയൊരു ഓർമ്മ

പി. ആർ.നരിമാൻ, ഡൽഹി

ഓണം എവിടെ നിന്നാണ് പിറന്നത്? ഒരു പുരാണകഥയിൽ നിന്നോ, ഒരു രാജാവിന്റെ കാലത്തുനിന്നോ, അതോ കേരളത്തിന്റെ മണ്ണിൽ മനുഷ്യൻ ആദ്യമായി സമൃദ്ധിയെ സ്വപ്നം കണ്ട കാലത്തുനിന്നോ? കൃത്യമായ ഒരുത്തരം ചരിത്രത്തിന് ഇന്നും നൽകാനാവില്ല. പക്ഷേ ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ്. ഓണം ഒരു ദിവസത്തിൽ ജനിച്ച ഉത്സവമല്ല; നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ ഓർമ്മകളും വിശ്വാസങ്ങളും കാർഷികജീവിതവും ജനകീയപാരമ്പര്യങ്ങളും ചേർന്ന് മെനഞ്ഞെടുത്ത കേരളത്തിന്റെ ആത്മാവാണ്. സംഘകാല തമിഴ് കൃതിയായ മതുരൈക്കാഞ്ചിയിൽ ഓണവുമായി ബന്ധമുള്ള പ്രാചീന ആഘോഷത്തിന്റെ സൂചന കാണാം. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശാസനകളിലും ഓണാഘോഷത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം തെളിയുന്നു. കാലം കടന്നപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ വാമനാവതാരകഥയും മഹാബലിയുടെ ഐതിഹ്യവും ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്നു. എന്നാൽ ഓണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അത്ഭുതം മഹാബലിയുടെ കഥയിലാണ്. പുരാണത്തിൽ തോറ്റ രാജാവാണ് മഹാബലി. എന്നാൽ കേരളത്തിന്റെ ഓർമ്മയിൽ അദ്ദേഹം ഇന്നും വിജയിയാണ്. രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും പ്രജകളുടെ സ്നേഹം നഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. പാതാളത്തിലേക്ക് പോയെങ്കിലും വർഷത്തിലൊരിക്കൽ തന്റെ ജനങ്ങളെ കാണാനുള്ള അവകാശം നേടി. അങ്ങനെ ഒരു രാജാവിന്റെ തിരിച്ചുവരവ് ഒരു ജനതയുടെ ഉത്സവമായി. മാവേലി വരുമ്പോൾ കേരളം സ്വന്തം ഒരു സ്വപ്നകാലത്തെയാണ് വരവേൽക്കുന്നത്. കള്ളമില്ലാത്ത, ചതിയില്ലാത്ത, പട്ടിണിയില്ലാത്ത, മനുഷ്യർ മനുഷ്യരെ തുല്യരായി കണ്ടിരുന്നുവെന്ന് പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്ന ആ മാവേലിക്കാലം ചരിത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നതല്ല പ്രധാന ചോദ്യം. അത് മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്. പൂക്കളത്തിലെ ഓരോ പൂവും, വാഴയിലയിലെ ഓരോ വിഭവവും, വള്ളത്തിന്റെ ഓരോ തുഴയും, ഓണപ്പാട്ടിലെ ഓരോ വരിയും ഒരേ കഥയാണ് പറയുന്നത്: സമൃദ്ധി പങ്കിടുമ്പോഴാണ് പൂർണമാകുന്നത്; അധികാരത്തേക്കാൾ വലുതാണ് സ്നേഹം; കാലത്തേക്കാൾ ശക്തമാണ് ഓർമ്മ. അതുകൊണ്ടാണ് ഓണം ഒരു മതത്തിന്റെയോ ഒരു രാജാവിന്റെയോ മാത്രം ഉത്സവമായി അവശേഷിക്കാതെ മലയാളിയുടെ സ്വന്തം ഉത്സവമായി മാറിയത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വീടിന്റെ മുറ്റത്തേക്കും, ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന്റെ അറ്റങ്ങളിലേക്കും അത് സഞ്ചരിച്ചു. പൂക്കൾ വാടും. സദ്യ തീരും. പാട്ടുകൾ നിശ്ശബ്ദമാകും. പക്ഷേ ചിങ്ങം വീണ്ടും വരുമ്പോൾ കേരളം വീണ്ടും വാതിൽ തുറക്കും. മാവേലിക്കായി മാത്രം അല്ല. ഒരിക്കൽ മനുഷ്യൻ നീതിയിലും സമത്വത്തിലും സമൃദ്ധിയിലും വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ആ മനോഹര ലോകത്തിനായി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഓണം ഒരു ഉത്സവമല്ല. ഓണം കേരളം ഓരോ വർഷവും പുതുക്കിയെഴുതുന്ന ഒരു സ്വപ്നമാണ്.